Η Μοναξιά στους Νέους

Ερώτηση: Ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερη ἄγχη εἶναι τό ἄγχος τῆς μοναξιᾶς. Σε πολλές περιπτώσεις γίνεται ἐφιάλτης γιά τόν νέο ἄνθρωπο. Ἀκοῦστε τό ἑπόμενο σημείωμα:

« Μόλις γυρίζω ἀπό τό φροντιστήριο. Ακόμα καρφωμένη στο μυαλό μου μία φράση τῆς Σοφίας τῆς συμμαθήτριάς μου στή δέσμη: “ Φίλε, ἡ μοναξιά μου ἔχει βαρέσει κόκκινο ”. Νά σᾶς πῶ τήν ἀλήθεια, προσβλήθηκα λιγάκι. Συζητᾶμε συχνά καί πίστευα πώς εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος πού σπάει τή μοναξιά της. Τό ξεπέρασα ὅμως γρήγορα. Τό βρῆκα ἄλλωστε καί πολύ φθηνό, ὅταν ἀκούω κάποιον μέ πρόβλημα καί ἐμένα νά μέ νοιάζει τό πρεστίζ μου.

Μιλήσαμε ἀρκετά. Στό σπίτι, μοῦ εἶπε, πώς σχέφτονται μόνο τίς Πανελλήνιες. Εἶναι ὧρες πού πιστεύω πώς πιό πολύ ὑπάρχουν οἱ ἐξετάσεις, παρά ἐγώ γι ‘ αὐτούς. Μέ παρασύρανε νά μή σκέφτομαι τίποτ᾽ ἄλλο, παρά μόνον τίς ἐξετάσεις. Καί ἀκούω συνέχεια: Νά ἀφοσιωθῶ στό διάβασμα γιατί λεφτά γιά ἐπαρχία δέν ὑπάρχουν. Ξέκοψα ἀπ’ ὅλους καί ἀπ ‘ ὅλες.

Σημειώνω πρόχειρα κάποια ἀπό αὐτά πού συζητήσαμε. Συμφωνήσαμε τελικά πώς ἀληθινή μοναξιά δέν θά ὑπῆρχε ἄν εἴχαμε τουλάχιστον συνομιλητή τόν ἑαυτό μας. Ἀρχίζω νά πιστεύω κι ἐγώ πώς, ὅποιος διαμαρτύρεται γιά μοναξιά, ἔχει σταματήσει καί μία ἐσωτερική συζήτηση.

Ξέρω ἀνθρώπους πού κινοῦνται ὅλη τήν ἡμέρα ἀνάμεσα σέ χίλιους δυό καί ὅμως νοιώθουν μόνοι τους, παγωμένοι, παραπονεμένοι, θυμωμένοι, παραμελημένοι, ἀόρατοι. Καί ἄλλοι πού τίς ὧρες τίς μοναχικές, στο διάβασμα, σέ μιά μοναχική βόλτα, εἶναι μιά χαρά. Βέβαια, ἀργά ἤ γρήγορα, ὅλοι θέλουμε ἀνθρώπους γύρω μας. Εἴμαστε ζῶα ἀγέλης, ὄχι μοναχικοί λύκοι. Καί μήπως, ἀλήθεια, δέν εἶναι πολλές φορές πού ἡ μοναξιά τῶν ἄλλων εἶναι ἀπομόνωση καί ἐπιλογή;

Πολλοί ἄνθρωποι ὑπάρχουν μέ πολλούς, τούς κρατᾶνε ὅμως ἔξω ἀπό τή ζωή τους· δέν δένονται, για νά μήν πληγωθοῦν, ὅπως πληγώθηκαν στο παρελθόν. Ἄλλοι, σάν νά ἐκδικοῦνται αὐτούς πού τούς κράτησαν ἀπομονωμένους, σάν νά τούς λένε: “ Δέν μέ θέλετε ἐσεῖς μία; Ἐγώ δέν σᾶς θέλω δέκα ”.

Στήν ἀρχή μοιάζει να λειτουργεῖ. Ἀλλά ὅποτε ἀποφασίζω νά παρατηρήσω λίγο καλύτερα αὐτές τίς ζωές, βλέπω ὅτι τρώγονται μέ τά ροῦχα τους. Βλέπουν παντοῦ μόνο τό στραβό, ὅλοι εἶναι λάθος καί εἶναι πάντα ἕτοιμοι νά ἁρπαχτοῦν. Χωρίς νά τό καταλάβουν σιγά – σιγά μένουν μόνο αὐτοί οἱ τέλειοι, ἀπόλυτα τέλειοι καί ἀπόλυτα μόνοι. Καί ἐκεῖ πού ἀποσυντονίζονται τελείως εἶναι ὅταν κάποιος τούς προτείνει μία σχέση. Ἐκεῖ χάνονται και προτιμοῦν νά χάσουν τον καλύτερο ἄνθρωπο, παρά να γκρεμίσουν τό τεῖχος πού ἔφτιαξαν γιά νά μείνουν μέσα.

Καί ἀπό τήν ἄλλη, βλέπω φίλους νά τρέμουν τή μοναξιά καί γιά νά τή γλυτώσουν εἶναι ἕτοιμοι να θυσιάσουν τα πάντα γιά λίγη ἀποδοχή. Δέν ἔχουν ἑαυτό ! Καί ποιά εἶναι ἡ εἰρωνεία; Αγανακτοῦν πολλές φορές μέ τό αὐστηρό τους σπίτι, κι ὅμως εἶναι ἕτοιμοι να δεχτοῦν τήν πιό αὐστηρή παρέα καί νά μή διαφοροποιηθοῦν στό ὁτιδήποτε. Ἄν τολμήσουν νά ἐκφραστοῦν στό σπίτι τους, ἄντε νά χάσουν λίγο χαρτζιλίκι. Ὅταν διαφοροποιηθοῦν στήν παρέα, νοιώθουν το κουτσομπολιό, τό σχόλιο, ἀκόμα καί τήν προδοσία.

Ἀληθινά δέν ξέρω ποιά μοναξιά εἶναι ἡ χειρότερη· ἡ συνειδητή ἀπομόνωση ἤ ἡ ἀπόλυτη ἐξάρτηση ἀπό τή γνώμη τῶν ἄλλων; »

Λοιπόν, τί λέμε;

ΜΗΤΡ. ΠΑΥΛΟΣ: Αὐτό πού θά ἔλεγα εἶναι ὅτι αὐτό εἶναι τό βασικό γεγονός: Ὅτι συνειδητοποιεῖς πώς τελικά δέν ἔχεις οὔτε τόν ἑαυτό σου γιά νά μιλήσεις. Τότε ὄντως ἡ μοναξιά σημαίνει μία ἐσωτερική νέκρωση, ἕνα πάγωμα ἐσωτερικό. Αὐτό εἶναι ἀλήθεια. Καί αὐτή εἶναι ἡ πηγή τῆς ἀληθινῆς μοναξιᾶς, Τό ἐρώτημα εἶναι ὅτι πρέπει νά ψάξεις νά βρεῖς γιατί εἶσαι μόνος. Καί πολύ σωστά τό εἶπες: Ὑπάρχουν μόνοι πού δέν εἶναι μόνοι καί ὑπάρχουν ἄνθρωποι πού εἶναι μέ πολλούς καί εἶναι μόνοι. Καί δέν θά ξεχάσω ἕνα νέο παλληκάρι πού μοῦ ἔλεγε: « Πηγαίνω στή ντίσκο, συναντῶ χιλιάδες ἀνθρώπους καί γυρίζω πιό μόνος ἀπ᾿ ὅτι πῆγα », πού σημαίνει ὅτι τελικά ἡ ἐπικοινωνία δέν εἶναι τό νά εἴμαστε μαζί σάν ἕνα ἄθροισμα ἀτόμων ἤ ἕνας σωρός ἀπό πέτρες, ἀλλά ἡ ἐπικοινωνία, πού προϋποθέτει ζωή καί ἀγάπη.

Μέσα σ’ αὐτό τό πλαίσιο, μπορεῖ ν’ ἀνακαλύψεις καί ἕναν ἄλλο διάλογο μέ αὐτόν πού τόν λέμε Θεό, πού ἴσως δέν ξέρουμε ἀκόμα τί εἶναι, ἀλλά πού μποροῦμε νά μιλᾶμε μαζί Του ἀκόμα καί ὅταν δέν ξέρουμε ποιός εἶναι. Ὁ Θεός, μερικές φορές μπορεῖ καί νά τόν βρίζουμε, ἀλλά Ἐκεῖνος συνεχίζει νά εἶναι κοντά μας καί νά μιλάει μέσα μας.

Ὁπότε, ἡ μοναξιά ἡ πραγματική εἶναι ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει στερέψει μέσα του ἀπό ζωή. Σ’ ὅλα τά ὑπόλοιπα ἔχει δυνατότητες ν’ ἀνοίξει δρόμους, ἀρκεῖ ὅμως νά εἶναι ἐκεῖνος ζωντανός γιά νά μπορεῖ νά τούς περπατήσει. Γιατί καί ἄν οἱ ἄλλοι ἔρθουν σ ‘ ἐσένα ἀλλά ἐσύ εἶσαι στεγνός, τότε δέν θά τούς καταλάβεις καί ἴσως θά σέ ἐνοχλήσουν κιόλας.

Πηγή: Ερωτήσεις του Θεολόγου Ηλία Λιάμη στον Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης, Παύλο