Άρθρο 51, 18.12.2023

Χριστούγεννα

Μερικές ἡμέρες πρίν ἀπό τά Χριστούγεννα, ἀκούσαμε τήν ἀρχή τοῦ κατά Ματθαῖον Εὐαγγελίου. Εἶναι ὁ γνωστός κατάλογος τῶν προγόνων τοῦ Χριστοῦ. Ἄλλα ἀπό τά ὀνόματα πού ἀκούσαμε μᾶς εἶναι γνωστά –ὅπως τά ὀνόματα τοῦ Ἀβραάμ, τοῦ Ἰσαάκ, τοῦ Ἰακώβ, τοῦ Δαυίδ- τά πιό πολλά ὅμως μᾶς εἶναι ἄγνωστα. Αὐτός ὁ κατάλογος μᾶς δείχνει τήν πορεία τῆς φροντίδας τοῦ Θεοῦ γιά τό ἀνθρώπινο γένος. Τά ὀνόματα αὐτά εἶναι ἀντιπροσωπευτικά τῶν ἀνθρώπων, πού γενιές ὁλόκληρες περίμεναν τή μεγάλη ὥρα, τόν ἐρχομό τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Εἶναι οἱ πρόγονοι τοῦ Χριστοῦ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι πού ἀπό γενιά σέ γενιά πρόσμεναν τή στιγμή κατά τήν ὁποία οἱ ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ, οἱ ὑποσχέσεις του, θά γίνονταν πραγματικότητα.

Θά περίμενε κανείς ὁ κατάλογος αὐτός τῶν προγόνων τοῦ Χριστοῦ νά εἶναι ἕνα ἁγιολόγιο. Ὅμως ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος δέ διστάζει νά χρησιμοποιήσει ξένες, προσήλυτες ἤ μέ πρότερο μεμπτό βίο γυναῖκες γιά τήν ἀνάδειξη τῶν προγόνων τοῦ Μεσσία. Οὔτε φοβᾶται νά ἀναφερθεῖ σέ ἀνθρώπους σκληρούς καί βίαιους, ὅπως ἦταν μερικοί ἀπό τούς βασιλιάδες τοῦ Ἰούδα. Καί τό κάνει αὐτό γιατί θέλει νά τονίσει πώς ὁ Θεός δέ βλέπει πρόσωπα, καταγωγή, ἠθικότητα σύμφωνα μέ τά ἀνθρώπινα κριτήρια ἤ καί θρησκευτικότητα κατά τήν ἐπέμβασή του στήν ἀνθρώπινη ἱστορία, γιά νά πραγματοποιήσει τό σχέδιο τῆς Οἰκονομίας του. Τό πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἄλλωστε, δέ διακρίνεται γιά τίς πνευματικές ἀναζητήσεις του ἤ γιά τήν ἠθική προκοπή του. Ἀντίθετα, προχωρεῖ ὅλο καί πιό κάτω στοῦ κακοῦ τή σκάλα, ὅπως λέει ὁ ποιητής.

Τὴ θεότητα, ὅμως, τοῦ Μεσσία ὑπογραμμίζουν καὶ τὰ ὀνόματα ποὺ λαμβάνει τὸ βρέφος. Στὴν Ἁγία Γραφὴ τὸ ὄνομα δὲν εἶναι μία συμβατικὴ ὑπόθεση, κάτι δηλαδὴ ποὺ τὸ δίνουμε σ’ ἕναν ἄνθρωπο γιὰ νὰ τὸν ἀναγνωρίζουμε καὶ νὰ τὸν ξεχωρίζουμε ἁπλῶς ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Τὸ νὰ δώσουμε ὄνομα στὴν Ἁγία Γραφὴ σημαίνει νὰ περιγράψουμε ποιὸς εἶναι, τί δραστηριότητα ἔχει σὲ σχέση μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἐνώπιόν τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι, λοιπόν, ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει στὸν κόσμο καὶ τὰ ὀνόματα τοῦ Μεσσία, ποὺ φανερώνουν τὸ ἕνα τὴ φυσική του ἰδιότητα καὶ τὸ ἄλλο τὸ ἔργο του. Ὀχτακόσια χρόνια πρὶν γεννηθεῖ ὁ Χριστός, ὁ προφήτης Ἠσαΐας τὸν ὀνομάζει «Ἐμμανουὴλ» ποὺ σημαίνει: ὁ Θεὸς μαζί μας. Τὸ «Ἐμμανουὴλ» δὲν φανερώνει ἁπλῶς τὴν εὔνοια τοῦ Θεοῦ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ τὴν αὐτοπρόσωπη παρουσία τοῦ ἀνάμεσά τους. Τὸ «Ἐμμανουὴλ» δὲν εἶναι μία ἀνάμνηση καὶ μία ἑορταστικὴ ἐπέτειος, ἀλλὰ ἡ συνεχὴς παρουσία μεταξὺ μας τοῦ Θεοῦ. Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ποὺ γεννήθηκε τὸ «παιδίον Ἰησοῦς» μένει μαζί μας στὴν Ἐκκλησία. Εἶναι ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία ὅλες τὶς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας μέχρι τὴ συντέλεια τῶν αἰώνων, ὅπως ὁ ἴδιος τὸ βεβαίωσε στοὺς Ἀποστόλους του μετὰ τὴν Ἀνάσταση.

Ποιὸ εἶναι, ὅμως, τὸ ἔργο τοῦ Ἐμμανουήλ; Τὸ φανερώνει ὁ ἄγγελος στὸν Ἰωσήφ: «καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν». Μέσα στὸ ὄνομα ὑπάρχει τὸ ἔργο καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ παιδιοῦ ποὺ θὰ γεννηθεῖ ἀπὸ τὴν παρθένο Μαρία. Τὸ Ἰησοῦς, ὄνομα ἑβραϊκό, στὰ ἑλληνικὰ σημαίνει σωτήρας. Τὸ ἔργο, λοιπόν, τοῦ Σωτήρα Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι πὼς ἦλθε στὸν κόσμο γιὰ νὰ σώσει τοὺς ἀνθρώπους ὄχι ἀπὸ τὰ ἄλλα τους δεινά, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ποὺ εἶναι ἡ αἰτία καὶ ἡ ρίζα ὅλων τῶν δεινῶν. Αὐτή, ἐξάλλου, εἶναι μία μαρτυρία ἀπὸ τὸν οὐρανό, ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ Θεός, γιατί μόνο ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ σώζει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Ἐπιπροσθέτως ἐδῶ φαίνεται ὁ καθαρὰ πνευματικὸς χαρακτήρας τοῦ ἔργου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ἔργο θεϊκό.

Μέ βάση τά ἀνθρώπινα κριτήρια, λοιπόν, ὁ Θεός δέν ἐκπλήρωσε τίς ἐπαγγελίες του σάν ἀμοιβή γιά τήν ἀνθρώπινη ἀνταπόκριση στίς ἐντολές του. Ἀφοῦ, ὅπως εἴδαμε, ἀκόμη καί ἀνάμεσα στούς προγόνους τοῦ Χριστοῦ ὑπάρχουν ἀρκετοί πού μέ τά ἀνθρώπινα κριτήρια τῆς θρησκευτικῆς καί ἠθικῆς τελειότητας βρίσκονται πολύ μακριά ἀπό τήν κορυφή.

Φαίνεται ἔτσι πώς τά κριτήρια τοῦ Θεοῦ ἦταν διαφορετικά. Γιατί ἀκριβῶς τήν ὥρα πού τό σκοτάδι εἶχε ἁπλωθεῖ πάνω σέ ἔθνη καί λαούς καί πού ἡ ἀπομάκρυνση ἀπό τό δρόμο τοῦ Θεοῦ εἶχε γενικευθεῖ, τότε ἀκριβῶς διάλεξε τήν ὥρα ὁ Θεός γιά νά ἐκπληρώσει τίς ἐπαγγελίες του. Δέ στηρίζεται ἡ ἐνέργειά του στήν ἠθικότητα τῶν ἀνθρώπων οὔτε στή θρησκευτική τους πρόοδο. Δέν περιμένει νά δείξουν ὑπακοή στό νόμο του, γιά νά τούς ἀνταποδώσει τήν τήρηση τῆς διαθήκης μέ τό βραβεῖο τῆς σωτηρίας. Ἐπεμβαίνει στόν κόσμο γιά νά ἐκπληρώσει τίς ὑποσχέσεις του τήν ὥρα τῆς κατάπτωσης τόσο τοῦ λαοῦ του ὅσο καί τῶν ἄλλων ἀνθρώπων.

Εἶναι ὁπωσδήποτε διαφορετικά ἀπό τά δικά μας τά κριτήρια τοῦ Θεοῦ, τήν ὥρα τῆς Ἐνσάρκωσης τοῦ Λόγου του. Ποιά εἶναι αὐτά; Εἶναι ἡ ἀπέραντη ἀγάπη του γιά τόν ἄνθρωπο, τόν κάθε ἄνθρωπο. Καί εἶναι καί τό ἔλεός του, ἡ συγνώμη πού χορηγεῖ στόν ἁμαρτωλό ἄνθρωπο, χωρίς κάν νά περιμένει νά τοῦ τή ζητήσει ἐκεῖνος. Αὐτά τά δύο, ἡ ἀγάπη καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, δείχνουν ἀκόμη τή φιλανθρωπία του, τήν πατρική του ἀγάπη γιά τόν ἄνθρωπο. Δέ συγχωρεῖ ἁπλῶς καί μόνο τόν ἄνθρωπο ὁ Θεός, ἀλλά καί τοῦ χαρίζει δῶρα ἀπρόσμενα: τόν κάνει παιδί του καί τόν προικίζει μέ τίς δωρεές τοῦ ἁγίου Πνεύματος.

Κι ὅλα αὐτά μόνο ἀπό ἀγάπη γιά τό πλάσμα του! Στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ βρίσκεται τό μοναδικό κριτήριο γιά τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καί αὐτή ἡ ἀγάπη εἶναι τό μεγάλο καί αἰώνιο μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου. Εἶναι ἡ τήρηση τῶν ὑποσχέσεων, εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐκπλήρωσής τους, ὅταν ἔφτασε ἡ ὥρα πού ἀποφάσισε ὁ Θεός. Ὥρα ἐξάπλωσης τῆς ἁμαρτίας, γιά νά μή συνδεθεῖ ἡ ἐκπλήρωση μέ ἀνθρώπινα κατορθώματα. Ὥρα ἀπάμβλυνσης τῆς θρησκευτικότητας, γιά νά μήν καυχηθεῖ κανείς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ὥρα ἔνδειας πνευματικῆς, γιά νά καταλάβουμε ὅλοι τόν πλοῦτο τῆς θεϊκῆς δωρεᾶς.

Αὐτό τό μήνυμα γιά τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ θυμίζει ἰδιαίτερα αὐτή ἡ περίοδος πρίν ἀπό τά Χριστούγεννα. Γιά νά μή μείνει ἡ γιορτή ἕνα φαγοπότι μόνο καί ἀνταλλαγή δώρων. Γιά νά μή κλειστεῖ καθένας μας στόν ἑαυτό του ἀδιαφορώντας γιά τούς ἄλλους. Γιά νά μήν ἀποκτήσει κανένας τήν ψευδαίσθηση τῆς κάποιας ὑπεροχῆς του. Καί πάνω ἀπ’ ὅλα γιά νά θυμόμαστε στήν καθημερινή ζωή μας τούς τόσο συνοπτικούς λόγους τοῦ Χριστοῦ, τῆς ἔνσαρκης ἀγάπης τοῦ Θεοῦ: «Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες» στίς σχέσεις σας μέ τούς συνανθρώπους, «καθώς καί ὁ πατήρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος οἰκτίρμων ἐστί». Αὐτή ἡ καθημερινή ἀγάπη, πού δέν ἔχει περιορισμούς, πού ξέρει νά συγχωρεῖ, πού ἀγκαλιάζει ὅλο τόν κόσμο, εἶναι ἡ καλύτερη μαρτυρία γιά τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ στό σύγχρονο κόσμο.

Ἀμήν.

Πηγή: Μητρόπολη Σερβίων & Κοζάνης