«Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν»

Μετὰ τὸ μυστικὸ δεῖπνο ὁ Κύριος πῆρε τοὺς μαθητές του καὶ πῆγε μαζί τους στὸν τόπο ποὺ λεγόταν Γεθσημανή. Τοὺς εἶπε ὅτι ἔρχεται αὐτὸς ποὺ θὰ Τὸν προδώσει καὶ ὅτι αὐτὴ τὴ νύχτα ὅλοι τους θὰ Τὸν ἀφήσουν καὶ θὰ διασκορπιστοῦν. «Ὁ δὲ Πέτρος ἔφη αὐτῷ· καὶ εἰ πάντες σκανδαλισθήσονται, ἀλλ’   οὐκ ἐγώ. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς·   ἀμὴν λέγω σοι ὅτι σὺ σήμερον ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ πρὶν ἤ  δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με» (Μρ. 14, 29-30). Ἔτσι καὶ ἔγινε· ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἀρνήθηκε τὸν Κύριο.

Γιατί οἱ ἀπόστολοι ἀρνήθηκαν τὸν Κύριο, καὶ τί μᾶς διδάσκει αὐτὸ τὸ γεγονός; Ἀρνήθηκαν γιατί εἶχαν ἐμπιστοσύνη στὸν ἑαυτό τους. Ἀπ’ αὐτὸ καὶ ἐμεῖς διδασκόμαστε νὰ μὴν ἐμπιστευόμαστε τὸν ἑαυτό μας. Οἱ ἀπόστολοι ἐμπιστεύονταν τὸν ἑαυτό τους καὶ νόμιζαν ὅτι ἡ πίστη τους καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστὸ εἶναι τόσο δυνατὴ ποὺ μπορεῖ νὰ νικήσει τὰ πάντα. Ἀλλά Τὸν ἀρνήθηκαν καὶ διασκορπίστηκαν ὅταν οἱ ἀπεσταλμένοι τοῦ ἀρχιερέα ἦλθαν νὰ Τὸν συλλάβουν.
Αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἔδειξε στοὺς ἀποστόλους τὴν ἀδυναμία τους καὶ τοὺς ἔμαθε νὰ μὴν ἐμπιστεύονται τὸν ἑαυτό τους. Αὐτὸ διδάσκει καὶ ἐμᾶς νὰ μὴν ἔχουμε ὑπερβολικὴ ἐμπιστοσύνη στὸν ἑαυτό μας, ἀλλὰ νὰ ἀφήνουμε τὰ πάντα στὰ χέρια τοῦ Κυρίου. Ὁ Κύριος ἔλεγε· «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ἰω. 15, 5). Ἐδῶ βρίσκεται ὅλη ἡ διδασκαλία του. Τίποτα δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε χωρὶς τὸν Κύριο.

Γιατί τίποτα; Γνωρίζουμε ἀνθρώπους καὶ ὁλόκληρους λαοὺς ποὺ δὲν ὁμολογοῦσαν τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ὅμως ἔκαναν ἔργα μεγάλα καὶ ἔνδοξα.
Ναί, αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια. Ἀλλά ποιὸ ἦταν τὸ τέλος ὅλων αὐτῶν τῶν ἔργων; Τὰ ἔργα αὐτὰ καταστράφηκαν. Ὑπῆρχε κάποτε πολὺ μεγάλο καὶ ἰσχυρὸ Ἀσσυροβαβυλωνιακό κράτος ποὺ κυριαρχοῦσε σ’ ὅλη τὴν οἰκουμένη. Ποῦ εἶναι αὐτὸ τὸ κράτος; Ἀφανίστηκε καὶ οὔτε ἴχνος του δὲν ὑπάρχει σήμερα. Ἡ δόξα του ἔσβησε καὶ τὰ ἔργα τοῦ ξεχάστηκαν.

Ὑπῆρχε τεράστια καὶ ἰσχυρὴ Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία ποὺ καθυπέταξε ὅλους τούς λαοὺς καὶ κυριαρχοῦσε σ’ ὅλο τὸν τότε κόσμο. Καὶ ποῦ εἶναι τώρα τὸ περίφημο αὐτὸ κράτος; Ὑπάρχει σήμερα; Ὄχι, ἀλλὰ καταστράφηκε καὶ ἀκολούθησε τὴν μοίρα τοῦ Ἀσσυροβαβυλωνιακοῦ βασιλείου.
Καὶ σήμερα μπροστὰ στὰ μάτια μας γκρεμίστηκε καὶ μία ἄλλη μεγάλη αὐτοκρατορία ποὺ δὲν ἦταν χτισμένη πάνω στὸ ἀπαρασάλευτο θεμέλιο τῆς πίστεως στὸν Θεό. Τὸ κράτος αὐτὸ ἦταν σκληρὸ καὶ ἀπάνθρωπο καὶ εἶχε μοναδικὸ σκοπὸ νὰ κυριαρχήσει σ’ ὅλο τὸν κόσμο. Αὐτὸ ἦταν τὸ γερμανικὸ κράτος τοῦ Χίτλερ. Ἀλλὰ ἀφανίστηκε καὶ αὐτὸ πνιγμένο στὸ αἷμα. Βλέπετε πῶς καταστρέφονται τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων πού δὲν οἰκοδομοῦνται πάνω στὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό; Πολὺ εὔκολα χαλᾶνε.

Τὸ ἴδιο γίνεται καὶ στὴν ζωὴ τοῦ κάθε ἀνθρώπου ξεχωριστά. Πολλοὶ ἄνθρωποι ποὺ δὲν πιστεύουν στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ δὲν γνωρίζουν τὸ ὄνομά του· ἐθνικοί, μουσουλμάνοι, ἑβραῖοι μπορεῖ νὰ προκύπτουν στὰ ἔργα τους. Ἀλλὰ ἡ προκοπὴ αὐτὴ ἔχει παροδικὸ χαρακτήρα καὶ στὸ τέλος τὰ ἔργα τους καταστρέφονται. Χωρὶς τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, σύμφωνα μὲ τὸ λόγο του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάνουμε τίποτα. Αὐτὸ ἰσχύει γιὰ τὰ ἔργα μας ποὺ κάνουμε, ἀλλὰ πρῶτα ἀπ’ ὅλα γιὰ τὴν πίστη μας. Πάντα πρέπει νὰ θυμόμαστε ὅτι οὔτε ἕνα ἀγαθὸ καὶ καλὸ ἔργο δὲν γίνεται μὲ τὶς δικές μας δυνάμεις, ἀλλὰ μὲ τὴν δύναμη τοῦ Κυρίου καὶ ὅτι ὅλα τὰ καλὰ προέρχονται ἀπὸ τὸν Θεό. Τὸν Κύριο πρέπει νὰ θυμόμαστε, Αὐτὸν νὰ εὐλογοῦμε καὶ νὰ εὐχαριστοῦμε. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ πρέπει πάντα νὰ ἔχουμε στὸ νοῦ μας.

Τὰ καλὰ ἔργα δὲν εἶναι δικά μας καὶ γι’αὐτό δὲν πρέπει νὰ περηφανευόμαστε ὅταν τὰ κάνουμε. Οὔτε πρέπει νὰ τὰ θυμόμαστε, ἀλλὰ νὰ τὰ ξεχνᾶμε ἀμέσως. Πρέπει νὰ βλέπουμε τὸν ἑαυτό μας σὰν δοῦλο ποὺ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κάνει τὸ θέλημα τοῦ κυρίου του. Ὁ κύριός μας εἶναι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Ὅταν κάνουμε καλό, ἐκτελοῦμε τὸ θέλημά του καὶ πρέπει νὰ τὸ ξεχνᾶμε λέγοντας· «Δοῦλοι ἀχρεῖοι ἐσμεν, ὅτι ὅ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν» (Λκ. 17, 10). Ποτὲ δὲν πρέπει νὰ μετρᾶμε πόσα καλὰ ἔργα κάναμε καὶ νὰ τὰ θυμόμαστε. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σκεφτόμαστε ὅτι κάναμε λιγότερα ἀπ’ αὐτὰ ποὺ ἔπρεπε νὰ κάνουμε.

Σε ἕναν λόγο τοῦ ὁσίου Ἔφραίμ τοῦ Σύρου, λέει ὅτι πρέπει νὰ καλοῦμε πάντα στὸ τραπέζι μας τοὺς φτωχοὺς καὶ νὰ τρῶμε μαζὶ μὲ τοὺς πένητες. Ἐμεῖς ποτὲ δὲν τὸ κάνουμε. Πολὺ σπάνια μοιραζόμαστε τὸ φαγητό μας μὲ ξένο, καὶ ἂν φιλοξενοῦμε κάποιον στὸ σπίτι μας μετὰ τὸ θυμόμαστε πολὺ καιρό. Ὅμως δὲν πρέπει νὰ τὸ θυμόμαστε καὶ νὰ τὸ σκεφτόμαστε. Πρέπει νὰ σκεφτόμαστε ὅτι δὲν τηροῦμε τὴν ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ. Θὰ μπορούσαμε νὰ κάνουμε πολὺ περισσότερα, ἀλλὰ καὶ τότε θὰ ἔπρεπε νὰ λέμε ὅτι εἴμαστε ἀχρεῖοι δοῦλοι καὶ κάναμε μόνο αὐτό, ποὺ ἔπρεπε νὰ κάνουμε.

Νὰ μᾶς φυλάξει ὁ Κύριος ἀπό ὑπερηφάνια. Νὰ μὴν θεωροῦμε τὰ καλὰ ἔργα δικά μας. Τὸ καλὸ μόνο μὲ τὴν δύναμη τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μποροῦμε νὰ κάνουμε. Σ’ Αὐτὸν δόξα καὶ κράτος στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Πηγή: Άγιος Λουκάς Αρχιεπίσκοπος Κριμαίας, Λόγοι καί Ομιλίες.

Ο άνθρωπος, αν θέλη να μη βασανίζεται, πρέπει να πιστέψη στο «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν»,που είπε ο Χριστός. Να απελπισθή δηλαδή από τον εαυτό του με την καλή έννοια και να πιστέψη στην δύναμη του Θεού. Όταν κανείς απελπισθή με την καλή έννοια από τον εαυτό του ,τότε βρίσκει τον Θεό. «Την πάσαν ελπίδα μου εις σε ανατίθημι» . Ακόμη και οι πιο πνευματικοί άνθρωποι δεν έχουν εξασφαλίσει την ζωή τους, για αυτό και κρατούν συνέχεια τον εαυτό τους στην ασφάλεια του Θεού, ελπίζουν στον Θεό και απελπίζονται μόνον από το «εγώ» τους, διότι το «εγώ» φέρνει στον άνθρωπο όλη την πνευματική δυστυχία.

Η αυτοπεποίθηση είναι ο μεγαλύτερος  και χειρότερος εχθρός μας, γιατί μας τινάζει ξαφνικά αλύπητα στον αέρα και μας αφήνη δυστυχισμένους στους δρόμους. Όταν ο άνθρωπος έχη αυτοπεποίθηση, δένεται και δεν μπορεί να κάνη τίποτε ή παλεύει μόνος του. Τότε επόμενο είναι να νικηθή από τον εχθρό ή να αποτύχη και να συντριβή το εγώ του. Ο Καλός Θεός πολλές φορές οικονομάει πολύ σοφά να δούμε και την θεία Του επέμβαση και την αποτυχία που είχαμε με την αυτοπεποίθησή μας. Όταν κανείς παρακολουθή και εξετάζη κάθε γεγονός που συμβαίνει στην ζωή του, αποκτάει πείρα, προσέχει και έτσι προοδεύει.

Ο Χριστός ζητούσε πρώτα την πίστη στην δύναμη  του Θεού και ύστερα έκανε το θαύμα. «Αν πιστεύης στην δύναμη του Θεού, θα γιατρευθής», έλεγε. Όχι όπως λένε λανθασμένα μερικοί σήμερα: «Ο άνθρωπος έχει δυνάμεις, και αν πιστεύη στις δυνάμεις του, μπορεί να κάνη τα πάντα. «Να πιστεύης» δεν λέει και το Ευαγγέλιο; Συμφωνούμε επομένως. Ναι, και ο Χριστός έλεγε «πιστεύεις;» ,αλλά εννοούσε: «Πιστεύεις στον Θεό; Πιστεύεις ότι μπορεί ο Θεός;». Ζητούσε την διαβεβαίωση του ανθρώπου ότι πιστεύει στον Θεό, και τότε βοηθούσε. Πουθενά το Ευαγγέλιο δεν λέει να πιστεύω στον εγωισμό μου, αλλά να πιστεύω στον Θεό, ότι μπορεί ο Θεός να με βοηθήση, να με θεραπεύση. Αυτοί όμως τα παίρνουν ανάποδα και λένε: «Ο άνθρωπος έχει δυνάμεις και πρέπει να πιστεύη στον εαυτό του» . Το να πιστεύη κανείς στον εαυτό του έχει ή εγωισμό ή δαιμονισμό.

– Γέροντα, αυτοί  οι άνθρωποι, όταν γίνεται ένα θαύμα, λένε ότι αυτό συνέβη, επειδή πίστευε ο άνθρωπος ότι θα γίνη.

Πίσω από αυτήν την εγωιστική τοποθέτηση κρύβεται η ενέργεια του διαβόλου. Μπλέκουν αυτό που είπε ο Χριστός «πιστεύεις;» με το δικό τους «πιστεύω» . Από εκεί ξεκινάει όλος αυτός ο δαιμονισμός που υπάρχει στον κόσμο. Σου λένε μετά «να μη σέβεσαι ούτε μεγάλο, ούτε μικρό, για να αποκτήσης προσωπικότητα» . Για αυτό ακούς κάτι συνθήματα: «Πάτησέ τους , σύντριψέ τους, για να πετύχης» . Ο σεβασμός θεωρείται κατεστημένο και ο διάβολος θριαμβεύει. Εδώ ένα παιδί, λίγο αν μιλήση με αναίδεια στους γονείς ή στους μεγαλυτέρους, το εγκαταλείπει η Χάρις του Θεού και δέχεται επιδράσεις δαιμονικές, πόσο μάλλον να το κάνη «τυπικό» αυτό ο άνθρωπος!

Πηγή: Άγιος Παίσιος, ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ, 2018.