Το αποφασιστικό ξεκίνημα και η παραδοχή της ανθρώπινης ανεπάρκειας
Θέλεις να σώσεις την ψυχή σου και να κερδίσεις την αιώνια ζωή; Αποφάσισε από τώρα ν’ αλλάξεις πορεία. Υπερνίκησε την τεμπελιά σου, κάνε το σημείο του σταυρού και πες με θέρμη και πίστη: Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.
Δεν κατακτά κανείς την πίστη μόνο με ευσεβείς στοχασχούς, αλλά κυρίως με αγωνιστική προσπάθεια. Δεν μας μαθαίνουν οι λέξεις και οι θεωρίες τι είναι Θεός, αλλά η εμπειρία της πνευματικής ζωής. Πρέπει ν’ ανοίξουμε το παράθυρο για να μπει ο δροσερός αέρας. Πρέπει να βγούμε έξω για να μας λούσει στο φως του ο ήλιος. Ποτέ δεν μπορούμε να φτάσουμε σ’ ένα σκοπό, αν καθόμαστε στην ησυχία μας και περιμένουμε, λένε οι άγιοι Πατέρες. Ας γίνει παράδειγμά μας ο άσωτος υιός. «Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ» (Λουκ. ιε΄ 20).
Μπορεί να ‘σαι χωμένος στα γήινα πράγματα και αλυσσοδεμένος μ’ αυτά. Ποτέ δεν είναι αργά. Δεν γράφτηκε χωρίς λόγο στην Αγία Γραφή, ότι ο Αβραάμ ήταν εβδομήντα πέντε χρονών όταν αναχώρησε από την πατρίδα του και ότι ο εργάτης που έρχεται την ενδέκατη ώρα παίρνει το ίδιο μεροκάματο μ’ αυτόν που έρχεται την πρώτη.
Ούτε πάλι είναι σωστό να νομίζεις πως είναι πολύ νωρίς, μια πυρκαγιά σ’ ένα δάσος δεν σβήνεται στο πι και φι. Θα ήθελες αλήθεια να δεις την ψυχή σου να καταστρέφεται και να γίνεται παρανάλωμα της φωτιάς του κακού; Κινήσου λοιπόν με δραστηριότητα.
Από τότε που βαφτίστηκες, ανέλαβες την υποχρέωση να πολεμάς εναντίον των αόρατων εχθρών της ψυχής σου. Τον αγώνα αυτόν ανάλαβέ τον έστω και τώρα. Αρκετά δίστασες. Βυθισμένος στην αδιαφορία και στην τεμπελιά, άφησες πολύ καιρό πολύτιμο να πάει χαμένος. Γι’ αυτό πρέπει να ξέρεις τούτο· την καθαρότητα που πήρες με το βάφτισμα την άφησες να ποδοπατηθεί και να λερωθεί με τον πιο οικτρό τρόπο.
Σήκω λοιπόν επάνω! Κάνε το όμως γρήγορα, χωρίς αργοπορία. Μην αναβάλλεις την απόφασή σου «για το απόγευμα» ή «για αύριο» ή «για τότε πού, όπως λες, θα είμαι έτοιμος αφού τελειώσω προηγουμένως τη δουλειά που έχω». Το διάστημα που θα μεσολαβήσει μπορεί να ‘ναι ολέθριο.
Όχι! Αυτή την ώρα, αυτή τη στιγμή που πήρες την απόφαση, οφείλεις να δείξεις έμπρακτα ότι απαρνήθηκες το παλιό εγώ σου και ότι άρχισες τώρα μια καινούργια ζωή, με καινούργιους σκοπούς και νέα μορφή. Σήκω, λοιπόν, χωρίς φόβο και πες: Κύριε, βοήθησέ με να αρχίσω τώρα. Βοήθησέ με! Γιατί αυτό που χρειάζεται πριν απ’ όλα είναι η βοήθεια του Θεού.
Προχώρησε στην καινούργια σου απόφαση και μην κοιτάς ξανά πίσω. Το πάθημα της γυναίκας του Λωτ που έγινε στήλη άλατος αποτελεί για μας ένα σπουδαίο μάθημα (Γεν. ‘η΄ 26). Έχει «ἀπεκδυθεῖ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον». Άφησε καθετί δικό του. Όπως ο Αβραάμ, άκουσες τη φωνή του Κυρίου: «Εξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου του πατρός σου καὶ δεῦρο εἰς τὴν γῆν, ἣν ἄν σοι δείξω» (Γεν. β´ 1). Προς αυτή τη χώρα από δω και πέρα να κατευθύνεις όλη σου την προσοχή και κάθε ενέργειά σου.
Οι άγιοι Πατέρες είναι σύμφωνοι σ’ αυτό το σημείο: Αυτό που πρώτα πρέπει να έχεις πάντα στο νου σου είναι να μην εμπιστεύεσαι ποτέ και με κανένα τρόπο τον εαυτό σου. Ο αγώνας που αναλαμβάνεις τώρα είναι εξαιρετικά δύσκολος. Οι δυνάμεις σου είναι ανθρώπινες και γι’ αυτό πάρα πολύ ανεπαρκείς για να τα βγάλουν πέρα σ’ έναν τέτοιο αγώνα. Αν στηρίζεσαι μονάχα σ’ αυτές, γρήγορα θα πέσεις κάτω στη γη και δεν θα ‘χεις όρεξη να συνεχίσεις την πάλη. Μονάχα ο Θεός μπορεί να σου δώσει την επιθυμητή νίκη.Το να μην εμπιστευόμαστε τις δικές μας δυνάμεις, αποτελεί για πολλούς μια μεγάλη δυσκολία και ένα σοβαρό εμπόδιο απ’ την ίδια την αρχή της πνευματικής ζωής. Αυτό όμως πρέπει να το υπερνικήσουμνε, γιατί διαφορετικά δεν υπάρχει καμιά προοπτική να προχωρήσουμε παραπέρα. Γιατί πώς είναι δυνατό να δεχτεί ένας άνθρωπος συμβουλές ή βοήθεια όταν νομίζει πως τα ξέρει όλα, πως είναι σε θέση να τα κατορθώνει μόνος του όλα και δεν χρειάζεται γι’ αυτό καμιά απόδειξη εκ μέρους των άλλων; Από έναν τέτοιο τοίχο αυτάρκειας δεν είναι δυνατό να περάσουν φωτεινές ακτίνες. «Οὐαὶ οἱ συνετοί ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐνώπιον αὐτῶν ἐπιστήμονες!» φωνάζει ο προφήτης Ησαΐας (ε΄ 21), και ο απόστολος Παύλος προτρέπει: «μὴ γίνεσθε φρόνιμοι παρ’ ἑαυτοῖς» (Ρωμ. ιβ´ 16). Η βασιλεία των ουρανών αποκαλύπτεται στους απλούς και ταπεινούς. Σε κείνους όμως που θεωρούν τον εαυτό τους σοφό και έξυπνο «ἀποκρύπτεται» (Ματθ. ια΄ 25).
Έχουμε λοιπόν χρέος να φροντίσουμε με επιμέλεια να απαλλαγούμε από την υπερβολική εμπιστοσύνη που έχουμε στον εαυτό μας. Είναι βέβαια τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα μας, ώστε δεν παρατηρούμε πως έχει κυριεύσει την καρδιά μας. Και όμως η αναζήτηση της ικανοποίησης του εαυτού μας και η φιλαυτία μας είναι η αιτία των δυσκολιών που συναντούμε, της ανελευθερίας μας κάτω από την πίεση των παθών, και της ανησυχίας μας.
Παρατήρησε λοιπόν προσεκτικά τον εαυτό σου και θα δεις πόσο είσαι δεμένος στα πάθη και τις επιθυμίες σου. Η ελευθερία σου είναι αλυσοδεμένη και έτσι περπατάς σαν αιχμάλωτος απ’ το πρωί ως το βράδυ. «Τώρα θα πιω». «Τώρα θα σηκωθώ». «Τώρα θα διαβάσω την εφημερίδα». Έτσι από στιγμή σε στιγμή σε τυλίγουν ολοένα πιο πολύ τα δεσμά της απασχόλησης με τον εαυτό σου. Δεν είναι ανεξήγητο λοιπόν γιατί είσαι ανικανοποίητος και γιατί παρουσιάζεσαι ανυπόμονος ή θυμώνεις με το παραμικρό μόλις παρουσιαστεί κάποιο εμπόδιο στην πορεία σου.
Παρατήρησε στα βάθη της ύπαρξής σου. Το ίδιο θέαμα θα δεις. Παρατηρείς πιο εύκολα την καχεξία σου, όταν οι άλλοι διαφωνούν μαζί σου. Έτσι αποδεικνύεται ότι ζούμε σε κατάσταση σκλαβιάς. Κι όμως, η Γραφή βεβαιώνει· «οὗ το Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία» (Β΄ Κορ. γ΄ 17).
Πῶς μπορεῖ λοιπόν να προέλθει κάτι καλό από ένα τέτοιο εγώ που περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του; Δεν μας έδωσε ο Κύριος εντολή να αγαπούμε τον πλησίον μας σαν τον εαυτό μας και το Θεό πάρα πάνω απ’ όλα; Το κάνουμε όμως αυτό αν κατέχει τη σκέψη μας κυρίως το δικό μας συμφέρον; Όχι! Πρέπει να αποκτήσεις την πεποίθηση πως τίποτε το καλό δεν μπορεί να προέλθει από σένα τον ίδιο. Κι αν ακόμα συμβεί να σου έρθει χωρίς δική σου προσπάθεια μια καλή σκέψη, τότε γνώριζέ το, πως δεν προέρχεται από σένα τον ίδιο, αλλά προέρχεται από την πηγή κάθε αγαθού. Είναι δώρο του ζώντος Θεού. Το ίδιο συμβαίνει και με την πραγματοποίηση της καλής σκέψης. Δεν ενεργείται μια καλή πράξη με τις δικές σου δυνάμεις, αλλά είναι δώρο της Παναγίας Τριάδας.
Πηγή: Τίτο Κολλιάντερ, Εκδόσεις “Πορφύρα”