Άρθρο 50, 08.12.2025

Η πτώση του ανθρώπου

Με την πτώση τόσο η ψυχή όσο και το σώμα του ανθρώπου άλλαξαν. Υπό την ακριβή έννοια η πτώση ήταν για την ψυχή και για το σώμα επίσης, ένας θάνατος. Αυτό το οποίο βλέπουμε και ονομάζουμε ως θάνατο είναι στην ουσία μόνον ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα, εκ των οποίων και τα δυο -ψυχή και σώμα- είχαν ήδη θανατωθεί εξ αιτίας της πτώσης. Οι αδυναμίες του σώματός μας, η αρνητική επίδραση που ασκούν σε αυτό διάφορες ουσίες από τον υλικό κόσμο, η παχύτητά του – αυτές είναι συνέπειες της πτώσης. Εξαιτίας της πτώσης το σώμα του ανθρώπου εισήλθε στην ίδια τάξη με αυτήν στην οποία ανήκουν τα σώματα των ζώων˙ η ζωή του ομοιώθηκε με τη ζωή των άλογων ζώων, τη ζωή της πεπτωκυίας φύσης του. Το μεταπτωτικό σώμα είναι τύμβος και φυλακή για την ψυχή.

Αν και οι εκφράσεις που χρησιμοποιήσαμε είναι έντονες, ωστόσο, δεν εκφράζουν επαρκώς τον ξεπεσμό του σώματός μας από το ύψος της πνευματικής κατάστασης στη σαρκική. Ο άνθρωπος πρέπει να εξαγνίσει τον εαυτό του με την επιμελή μετάνοια, πρέπει να νιώσει τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό την ελευθερία και το ύψος της πνευματικής κατάστασης, έτσι ώστε να αποκτήσει μία κατανόηση της αξιοθρήνητης θέσης στην οποία βρίσκεται το σώμα του, της κατάστασης νέκρωσής του λόγω της απομάκρυνσης από τον Θεό.

Σε αυτήν την κατάσταση, λόγω της ακραίας παχύτητας και τραχύτητάς τους, οι σωματικές αισθήσεις είναι ανίκανες να έλθουν σε κοινωνία με τα πνεύματα, δεν τα βλέπουν, δεν τα ακούν, δεν τα αισθάνονται. Έτσι ο αμβλύς πέλεκυς δεν είναι πλέον ικανός να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με το σκοπό του. Τα άγια πνεύματα αποφεύγουν την κοινωνία με τους ανθρώπους που είναι ανάξιοί της, ενώ τα πεπτωκότα πνεύματα, τα οποία μας έχουν παρασύρει στην πτώση τους, βρίσκονται ανάμεσά μας και, με σκοπό να μας κρατούν πιο εύκολα σε αιχμαλωσία, πασχίζουν να καταφέρουν να μένουν απαρατήρητα, τόσο τα ίδια όσο και οι αλυσίδες με τις οποίες μας κρατούν. Και αν κάποτε αποκαλύπτουν τον εαυτό τους, το κάνουν για να δυναμώσουν ακόμα περισσότερο την κυριαρχία τους επάνω μας.

Όλοι εμείς που βρισκόμαστε υποδουλωμένοι στην αμαρτία, πρέπει να καταλάβουμε ότι η κοινωνία με τους αγίους αγγέλους είναι μη φυσική προς εμάς εξ αιτίας της αποξένωσής μας από αυτούς, αποξένωση η οποία προήλθε από την πτώση˙ ότι αυτό που είναι φυσικό προς εμάς, για τον ίδιο λόγο, είναι η κοινωνία με τα πεπτωκότα πνεύματα, στην τάξη των οποίων ανήκουμε ως προς την ψυχή˙ ότι τα πνεύματα που βλέπουν με τους σωματικούς οφθαλμούς τους οι άνθρωποι που βρίσκονται σε κατάσταση αμαρτίας και πτώσης είναι δαίμονες και σε καμιά περίπτωση άγιοι άγγελοι.

«Μία ρυπαρή ψυχή», λέει ο αγ. Ισαάκ ο Σύρος, «δεν εισέρχεται στον αγνό κόσμο και δε συναντάται με τα άγια πνεύματα»[1]. Οι άγιοι άγγελοι εμφανίζονται μόνον σε άγιους ανθρώπους οι οποίοι έχουν αποκαταστήσει την κοινωνία με το Θεό και μαζί τους, διάγοντας έναν άγιο βίο’[2]».

Πηγή: Ιερομόναχος Seraphim Rose, Η ψυχή μετά τον θάνατο: Οι μεταθανάτιες εμπειρίες στο φως της ορθόδοξης διδασκαλίας