Άρθρο 52, 25.12.2023

Χριστός Ετέχθη !

Αυτή την περίοδο ἑορτάζουμε τό μέγα θαῦμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, τό μέγιστο γεγονός τῆς ἱστορίας, «τό μόνον καινόν ὑπό τόν ἥλιον».Ὁ Υἱός καί λόγος τοῦ Θεοῦ μέ τή θέλησή του γίνεται υἱός ἀνθρώπου καί προσφέρει στό ἀνθρώπινο γένος τή χαρά τῆς εἰσόδου του στήν ἀναστημένη ἀτελεύτητη παρουσία Του. 

Κυριακὴ μετὰ τὰ Χριστούγεννα καὶ ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ μᾶς μιλάει γιὰ τὴ φυγὴ τοῦ Ἰησοῦ στὴν Αἴγυπτο, τὴ σφαγὴ τῶν νηπίων ἀπὸ τὸν Ἡρώδη καὶ τὴν ἐπάνοδο τοῦ Ἰησοῦ στὴ Ναζαρέτ. Ἀφοῦ ἀναχώρησαν οἱ Μάγοι «δι’ ἄλλης ὁδοῦ» γιὰ τὴν πατρίδα τους, κατόπιν ἐπεμβάσεως τοῦ Θεοῦ ποὺ ἤξερε τὶς προθέσεις τοῦ Ἡρώδη, ἐκεῖνος «ἐθυμώθη λίαν», θύμωσε πολὺ καὶ ἔστειλε τοὺς στρατιῶτες στὴ Βηθλεὲμ καὶ τὴ γύρω περιοχὴ νὰ σκοτώσουν ὅλα τὰ παιδιὰ ἀπὸ δύο χρονῶν καὶ κάτω. 

Ὅταν, λοιπόν, ἀναχώρησαν οἱ μάγοι, ἕνας ἄγγελος τοῦ Θεοῦ παρουσιάστηκε στόν Ἰωσήφ στό ὄνειρό του καί τοῦ εἶπε: «Σήκω ἀμέσως, πάρε τό παιδί καί τή μητέρα του καί φύγε στήν Αἴγυπτο καί μεῖνε ἐκεῖ ὡσότου σοῦ πῶ. Γιατί ὁ Ἡρώδης ὅπου νά ΄ναί θά ψάξει νά βρεῖ τό παιδί, γιά νά τό σκοτώσει». Ὁ Ἰωσήφ σηκώθηκε ἀμέσως, πῆρε τό παιδί καί τή μητέρα του καί μέσα στή νύχτα ἔφυγε στήν Αἴγυπτο· ἐκεῖ ἔμεινε ὥσπου πέθανε ὁ Ἡρώδης. Ἔτσι ἐκπληρώθηκε ὁ λόγος τοῦ Κυρίου πού εἶχε πεῖ ὁ προφήτης: Ἀπό τήν Αἴγυπτο κάλεσα τόν γιό μου. Ὅταν κατάλαβε ὁ Ἡρώδης πώς οἱ μάγοι τόν ἐξαπάτησαν, ὀργίστηκε πάρα πολύ. Ἔστειλε τότε στρατιῶτες καί σκότωσαν στή Βηθλεέμ καί στήν περιοχή της ὅλα τά παιδιά ἀπό δύο χρονῶν καί κάτω, σύμφωνα μέ τόν χρόνο πού ἐξακρίβωσε ἀπό τούς μάγους. Ἔτσι ἐκπληρώθηκε ὁ λόγος τοῦ Κυρίου, πού εἶχε πεῖ ὁ προφήτης Ἱερεμίας: Ἀκούστηκε στή Ραμά κραυγή, θρῆνος, κλάματα καί στεναγμός βαρύς· γιά τά παιδιά της κλαίει ἡ Ραχήλ καί πουθενά δέν βρίσκει παρηγοριά, γιατί δέν ὑπάρχουν πιά στή ζωή. Ὅταν, λοιπόν, πέθανε ὁ Ἡρώδης, ἕνας ἄγγελος σταλμένος ἀπό τόν Κύριο ἐμφανίστηκε στόν Ἰωσήφ σέ ὄνειρο στήν Αἴγυπτο καί τοῦ εἶπε: «Σήκω, πάρε τό παιδί καί τή μητέρα του καί πήγαινε στή χώρα τοῦ Ἰσραήλ, γιατί πέθαναν ὅσοι ἤθελαν νά θανατώσουν τό παιδί». Τότε ὁ Ἰωσήφ σηκώθηκε, πῆρε τό παιδί καί τή μητέρα του καί γύρισε πάλι στή χώρα τοῦ Ἰσραήλ. Ὅταν ἔμαθε πώς βασιλιάς τῆς Ἰουδαίας εἶναι ὁ Ἀρχέλαος, στή θέση τοῦ πατέρα του, τοῦ Ἡρώδη, φοβήθηκε νά ἐγκατασταθεῖ ἐκεῖ. Μέ τή θεϊκή ἐντολή ὅμως, πού τοῦ δόθηκε στό ὄνειρό του, ἀναχώρησε γιά τήν περιοχή τῆς Γαλιλαίας. Ἦρθε, λοιπόν, κι ἐγκαταστάθηκε στήν πόλη Ναζαρέτ. Ἔτσι ἐκπληρώθηκε γιά τόν Χριστό ἡ προφητεία πού ἔλεγε πώς θά ὀνομαστεῖ Ναζωραῖος.

Ἐδῶ φαίνεται καθαρὰ πὼς δὲν ὑπάρχουν δύσκολες καταστάσεις γιὰ τὸν Θεό. Κάθε πρόβλημα ἔχει τὴ λύση του, ἀρκεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἔχει ἀνοιχτὰ τ’ αὐτιά του στὰ μηνύματα τοῦ Οὐρανοῦ, ὅπως εἶχε ἀνοιχτὰ τ’ αὐτιὰ του ὁ Ἰωσὴφ στὰ μηνύματα τοῦ ἀγγέλου. Καὶ σ’ αὐτὴ τὴ στιγμὴ ὁ Ἰωσὴφ μὲ ὑπακοὴ ὑπηρετεῖ τὸ μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως. Πῆρε ἡ ἁγία οἰκογένεια τὸ δρόμο τῆς φυγῆς ἀπὸ τὴν πατρίδα, τὸ δρόμο τῆς ξενιτιᾶς, τῆς προσφυγιᾶς καὶ ὡς ξένοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν  «ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνη» ἔρχονται στὴν Αἴγυπτο, καὶ πάλι, ὅταν ὁ Θεὸς ὁρίζει, ἐπιστρέφουν στὴν πατρίδα.

Δὲν πρόλαβε νὰ γεννηθεῖ ὁ Χριστὸς καὶ ἄρχισε ὁ διωγμὸς ἐναντίον του. Ὁ Ἡρώδης προκειμένου νὰ διασφαλίσει τὴν ἐξουσία του ἀπὸ τὴν ὑποθετικὴ ἀπειλὴ τῆς ἐμφάνισης ἑνὸς διεκδικητῆ τοῦ θρόνου, τοῦ νέου βασιλιᾶ ποὺ γεννήθηκε, γίνεται θανάσιμος ἐχθρός του. Ἀλήθεια πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνα νήπιο νὰ ἀπειλήσει τὴν ἐξουσία ἑνὸς βασιλιᾶ; Ἕνα παιδὶ γιὰ τὸ ὁποῖο δὲ βρέθηκε κανένα ἄλλο κατάλυμα παρὰ μία σπηλιὰ γιὰ νὰ γεννηθεῖ; Γιὰ τὸν Ἡρώδη ἦταν ἀρκετὸ ὅτι κάποιος ὀνόμασε «βασιλιὰ» αὐτὸ τὸ ἄγνωστο καὶ ἀβοήθητο παιδὶ καὶ καθὼς ἦταν φιλόδοξος καὶ φιλύποπτος, ἄνθρωπος χωρὶς Θεό, γίνεται θηρίο, θέλει νὰ βγάλει ἀπὸ τὴ μέση ὅσους θεωρεῖ ἐπικίνδυνους. Γίνεται ἐγκληματίας καὶ μάλιστα στυγερός, ἀφοῦ σκοτώνει χιλιάδες ἀθώα νήπια μὲ τὴ βεβαιότητα ὅτι μέσα σ’ αὐτὰ θὰ εἶναι καὶ «ὁ τεχθεῖς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων». Ποῦ νὰ φαντασθεῖ πῶς ἡ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ «οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου»; Ποῦ νὰ φαντασθεῖ πῶς ὁ Ἰησοῦς δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ παλάτια, μὲ πλούτη, μὲ ὄπλα, ἀλλὰ εἶναι ὁ Θεὸς πού κατεβαίνει στὴ γῆ γιὰ νὰ ἀνεβοῦμε  ἐμεῖς στὸν οὐρανό, εἶναι αὐτὸς πού ἔρχεται στὸν κόσμο νὰ φέρει τὴν εἰρήνη, τὴν ἀγάπη, τὴν ἐλπίδα, τὴ θυσία, τὴν ταπείνωση, τὴν ἀρετή;

Νὰ πῶς συνοψίζει ἕνας μεγάλος θεολόγος τοῦ 20ou αἰώνα τὶς ἑρμηνευτικὲς προσεγγίσεις  τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας πάνω στὸ θέμα τῆς φυγῆς τοῦ Ἰησοῦ στὴν Αἴγυπτο. «Κατεβαίνει ὁ Χριστὸς στὴν Αἴγυπτο νὰ ὁδηγήσει τὸν ἄνθρωπο στὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, στὴ σωτηρία. Ἡ Αἴγυπτος φιλοξενεῖ τώρα αὐτὸν ποὺ κάποτε ταλαιπώρησε μὲ τὴν κακοξενία της. Ὁ διώκτης βασιλιάς, ὁ Ἡρώδης, ὡς ἄλλος Φαραώ, ἑδρεύει στὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ἐνῶ ἡ Αἴγυπτος εἶναι αὐτὴ ποὺ παρέχει καταφύγιο στὸ Γενάρχη τοῦ Νέου Ἰσραήλ, στὸν Χριστό. Κάποτε ἡ Αἴγυπτος μεταβλήθηκε σὲ χώρα τοῦ σκότους, τώρα δέχεται τὴ θεία εὐλογία. Ὑποδέχεται καὶ περιθάλπει τὸν καταδιωκόμενο Ἀθῶο καὶ τὴν οἰκογένειά του. Ἐκεῖνος ποὺ κάποτε τιμώρησε τοὺς παντοδύναμους Αἰγύπτιους τώρα συμφιλιώνεται μαζί τους».

Ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης γράφει: «Στούς δικούς του ἦρθε κι οἱ δικοί του δέν τόν δέχτηκαν». Δικοί του ἦταν οἱ Ἰουδαῖοι, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, ὁ κόσμος ὁλόκληρος. Σ΄αὐτόν τόν κόσμο ἦρθε καί εἶναι σάν ξένος. Ὄχι μόνο τότε ἀλλά καί τώρα, γιατί καί τότε διώχτηκε καί τώρα διώκεται ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ Ἐκκλησία, πού εἶναι ὁ Χριστός, «παρατεινόμενος στούς αἰῶνες», εἶναι πάντα σάν ξένη στόν κόσμο. Τά λόγια τοῦ Χριστοῦ, πρός τούς μαθητές του εἶναι ἀληθινά: «ἄν ἐμένα μέ κυνήγησαν καί σᾶς θά σᾶς κυνηγήσουν» καί ἀλλοῦ «ἄν ἤσασταν ἀπό τόν κόσμο, ὁ κόσμος θά ἀγαποῦσε τούς δικούς του, ἐπειδή ὅμως δέν εἶστε ἀπό τόν κόσμο, ἀλλά ἐγώ σᾶς διάλεξα ἀπό τόν κόσμο, γι΄αὐτό σᾶς ἐχθρεύεται ὁ κόσμος». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι στή γῆ κι ὅμως προέρχεται ἀπό τόν οὐρανό, γι΄αὐτό κι ὁ κόσμος τή βλέπει σάν ξένη. Ἡ ἐξουσία τῆς Ἐκκλησίας, ὁ νόμος της, τό φρόνημά της, τό ἔργο της, τά ὄπλα της, ὅλα εἶναι διαφορετικά ἀπό ἐκεῖνα πού ξέρει καί χρησιμοποιεῖ ὁ κόσμος. Γιατί, ὅμως, ἀδερφοί μου;

Ἐπειδή ἡ ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας δέν ἔχει σχέση μέ τήν καταπίεση, τόν ἐπεκτατισμό, τήν ἐκμετάλλευση ἀνθρώπου ἀπό ἄνθρωπο, τήν ἐπιβολή. Ἡ ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ διακονία, ἡ ἀγάπη, τό ἔλεος, ὁ σεβασμός τῆς ἐλευθερίας, ἡ συγγνώμη, ἡ καταλλαγή, ἡ δικαιοσύνη. Ἔτσι πολλοί θεωροῦν τρέλα ἤ καί ἀδυναμία νά ταπεινώνεται ἕνας Θεός, νά γίνεται ἄνθρωπος, φτωχός, περιθωριακός, πρόσφυγας καί στό τέλος νά πεθαίνει μέ τό χειρότερο θάνατο. Καί ἐκεῖ πάνω στήν ὀδύνη τοῦ σταυροῦ νά συγχωρεῖ τούς διῶκτες του.

Ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται τό μεγαλεῖο τοῦ δικοῦ μας Κυρίου. Ἡ ἐξουσία τοῦ κόσμου φέρνει κι ἄλλη ἐξουσία κι ἄλλη καταπίεση κι ἄλλη βία καί ἄλλο θάνατο. Τό ἀνίσχυρο ὅμως βρέφος τῆς Βηθλεέμ δείχνει τή δύναμή του μέ τήν ἐλευθερία καί τήν ἀγάπη καί τήν ὑποταγή του στό θάνατο γιά νά τόν νικήσει.Ἡ ἐξουσία τοῦ Θεανθρώπου ἀποδεικνύεται πάνω στό θάνατο καί στίς δυνάμεις τῆς φθορᾶς. Αὐτός ὁ πάντοτε διωκόμενος καί «ἀεί ζῶν» μᾶς ἐλευθερώνει ἀπό τήν καταδίκη τοῦ θανάτου. Ὁ χαμένος στά μάτια τῶν ἀνθρώπων εἶναι τελικά αὐτός πού θά δοξαστεῖ ἀπό τό Θεό.

Ὁ Ἰησοῦς Χριστός δείχνοντας ἐμπιστοσύνη στό Θεό Πατέρα μᾶς δείχνει τό δρόμο τῆς ἀληθινῆς ζωῆς πού εἶναι ὁ ἴδιος, ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή. Ὁ δρόμος αὐτός δέν εἶναι ἀληθινός καί ζωοποιός, ἐάν δέν εἶναι σταυρικός, ἐάν εἶναι σπαρμένος μέ ροδοπέταλα. Μόνο «διά τοῦ Σταυροῦ χαρά ἐν ὄλω τῷ κόσμω». Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀπό μικρό παιδί παίρνει τό δρόμο τῆς ἐξορίας γιά νά γλιτώσει ἀπό τήν ἐχθρότητα τῶν ἀνθρώπων, γιά νά πεθάνει τελικά πάνω στό Σταυρό, γιά νά μᾶς δωρίσει τή ζωή. Τελικά νικητής εἶναι ἡ ὀδυνωμένη Ἀγάπη, τό Ἐσφαγμένον Ἀρνίον, ὁ Ἀναστημένος καί Λυτρωτής Ἰησοῦς Χριστός.

Ἄραγε, φιλοξενεῖ ὁ καθένας ἀπὸ ἐμᾶς στὴν καρδιὰ του τὸν «τεχθέντα βασιλιά»; Μήπως ταυτιζόμαστε μὲ τὸν διώκτη Ἡρώδη καὶ μὲ τὴ στάση μας προκαλοῦμε τὸν πόνο στοὺς συνανθρώπους μας, ἄρα καὶ στὸν Χριστό, ἀφοῦ ὁ Χριστὸς ταυτίζεται μὲ τὰ πρόσωπα τῶν συνανθρώπων μας; Ἂς γίνουμε ταπεινοὶ καὶ ὑπάκουοι στὸν Χριστό ὅπως ὁ δίκαιος Ἰωσήφ, προσκυνητὲς τοῦ Χριστοῦ ὅπως οἱ ποιμένες, συνοδοιπόροι μὲ τοὺς Μάγους γιὰ νὰ τὸν συναντήσουμε καὶ νὰ ζήσουμε μαζί του καὶ τώρα καὶ πάντοτε καὶ εἰς τοὺς αἰῶνες.

Ἀμήν.

Πηγή: Μητρόπολη Σερβίων & Κοζάνης