Περί λογισμών

Η ζωή μας εξαρτάται από το είδος των λογισμών που καλλιεργούμε. Αν οι λογισμοί μας είναι ειρηνικοί και ήρεμοι, αν έχουν πραότητα και καλοσύνη, τότε έτσι είναι και η ζωή μας. Αν η προσοχή μας είναι στραμμένη στις συνθήκες του βίου μας, τότε μας καταπίνει μια δίνη λογισμών, και δεν μπορούμε να έχουμε ούτε ειρήνη ούτε γαλήνη.

Καθετί, καλό ή κακό, προέρχεται από τους λογισμούς μας. Οι λογισμοί μας γίνονται πραγματικότητα. Ακόμη και σήμερα μπορούμε να δούμε ότι όλη η κτίση, καθετί υπαρκτό πάνω στη γη και στο σύμπαν, δεν είναι τίποτα άλλο από θείος λογισμός που έγινε ύλη εν χρόνω και τόπω. Εμείς οι άνθρωποι πλαστήκαμε κατ’ εικόνα Θεού. Στην ανθρωπότητα δόθηκε ένα σπουδαίο δώρο, αλλά πολύ δύσκολα το καταλαβαίνουμε αυτό. Η ενέργεια και η ζωή του Θεού είναι εντός μας, αλλά δεν το συνειδητοποιούμε. Ούτε καταλαβαίνουμε ότι επηρεάζουμε τα μέγιστα τους άλλους με τους λογισμούς μας. Μπορεί να είμαστε πολύ καλοί ή πολύ κακοί, ανάλογα με το είδος των λογισμών και των επιθυμιών που καλλιεργούμε. Αν οι λογισμοί μας είναι αγαθοί, ειρηνικοί και ήσυχοι, στραμμένοι ολότελα προς το αγαθό, τότε επηρεάζουμε τον εαυτό μας και ακτινοβολούμε ειρήνη τριγύρω μας, στην οικογένειά μας, σ’ ολόκληρη τη χώρα μας, παντού. Αυτό αληθεύει όχι μόνο εδώ στη γη, αλλά και σ’ ολόκληρο το σύμπαν. Όταν κοπιάζουμε στον αγρό του Κυρίου, δημιουργούμε αρμονία. Η θεία αρμονία, η ειρήνη και η ησυχία απλώνονται παντού. Όταν όμως καλλιεργούμε αρνητικούς λογισμούς, το κακό είναι μεγάλο. Όταν υπάρχει κακό μέσα μας, το ακτινοβολούμε στην οικογένειά μας και όπου αλλού πηγαίνουμε. Βλέπετε λοιπόν ότι μπορούμε να είμαστε πολύ καλοί ή πολύ κακοί. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, είναι σίγουρα καλύτερο να επιλέγουμε το καλό! Οι καταστροφικοί λογισμοί καταστρέφουν την εσώτερη ηρεμία και πλέον δεν έχουμε μέσα μας ειρήνη. Το σημείο εκκίνησής μας είναι πάντοτε εσφαλμένο. Αντί να ξεκινούμε με τον εαυτό μας, εμείς θέλουμε πάντοτε να αλλάξουμε πρώτα τους άλλους και τελευταίους εμάς. Αν ο καθένας ξεκινούσε πρώτα με τον εαυτό του, θα είχαμε παντού τριγύρω ειρήνη! Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι κανείς δεν μπορεί να βλάψει τον άνθρωπο εκείνο που δεν βλάπτει τον εαυτό του – ούτε κι ο ίδιος ο διάβολος. Βλέπετε; Εμείς είμαστε οι αρχιτέκτονες, οι μοναδικοί αρχιτέκτονες, του μέλλοντός μας.

Με τους λογισμούς του ο άνθρωπος αναστατώνει ενίοτε την τάξη της Δημιουργίας. Έτσι καταστράφηκαν οι πρώτοι άνθρωποι, με έναν κατακλυσμό, εξαιτίας των κακών λογισμών και προθέσεών τους. Αυτό αληθεύει ακόμα και σήμερα, οι λογισμοί μας είναι κακοί και γι’ αυτό δεν αποκομίζουμε καλή καρποφορία. Πρέπει να αλλάξουμε. Καθένας μας πρέπει να αλλάξει, αλλά είναι κρίμα που δεν έχουμε παραδείγματα να μας καθοδηγήσουν, ούτε στις οικογένειές μας, ούτε στην κοινωνία μας.

Ο λαός της Παλαιάς Διαθήκης ήταν ανίκανος να αποδεχτεί την άνευ ορίων αγάπη του Θεού. Ως εκ τούτου, ήταν ανίκανος και να δεχτεί τις εντολές Του, και συνέχιζε να ακολουθεί τον αρχαίο κανόνα του «ὀφθαλμόν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ» και «ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος» (Εξ. 21,24). Ακόμη και σήμερα, εμείς οι χριστιανοί μένουμε προσκολλημένοι σ’ αυτό τον κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης και γι’ αυτό μας περιβάλλει το κακό. Μας περιβάλλουν επίσης πολλά δυσάρεστα πράγματα, που καταστρέφουν την εσώτερη ειρήνη μας. Είμαστε ανίκανοι να συγχωρήσουμε ακόμα και τον ίδιο μας τον αδερφό, πόσο μάλλον τους άλλους.

Βλέπετε συνεπώς πώς έχουν τα πράγματα. Όταν καλλιεργούμε κακές σκέψεις, γινόμαστε κακοί. Ίσως εμείς να νομίζουμε ότι είμαστε καλοί, αλλά το κακό είναι εντός μας. Δεν έχουμε τη δύναμη να του αντισταθούμε. Και γνωρίζουμε ως χριστιανοί ότι δεν πρέπει καν να σκεφτόμαστε το κακό, πόσο μάλλον να το διαπράττουμε. Εμείς ωστόσο, έχουμε θεία δύναμη, θεία ζωή και θεία ενέργεια. Την ημέρα της τελικής κρίσεως θα ερωτηθούμε για το τι είδους χρήση κάναμε αυτής της θείας δύναμης, της ζωής και της ενέργειας, που μας δόθηκαν: συμβάλαμε στην αρμονία του σύμπαντος ή σπείραμε δυσαρμονία;

Ο Κύριος πήρε πάνω του όλες μας τις οδύνες, τις μέριμνες, και είπε ότι θα μας παράσχει καθετί που χρειαζόμαστε. Και παρόλα αυτά εμείς κρατιόμαστε τόσο σφιχτά από τις μέριμνές μας, που δεν αφήνουμε τον νου και την καρδιά μας, τις οικογένειες και καθένα τριγύρω μας, να βρει ανάπαυση. Όποτε τα προβλήματα πέφτουν πάνω μου σαν άχθος δυσβάσταχτο κι εγώ προσπαθώ να σηκώσω όλες τις μέριμνες του μοναστηριού και της αδελφότητας μόνος μου, συσσωρεύω μπελάδες σε μένα και την αδελφότητα. Ακόμα και το ευκολότερο έργο επιτελείται με τεράστια δυσκολία. Όταν όμως εναποθέτω τον εαυτό μου, την αδελφότητα και καθετί άλλο στον Κύριο, τότε ακόμα και τα δυσκολότερα έργα επιτελούνται με ευκολία. Δεν υπάρχει πίεση και βασιλεύει ειρήνη στην αδελφότητα.

Ο Κύριος είναι πανταχού παρών και τίποτα δεν συμβαίνει δίχως το θέλημά Του ή την παραχώρησή Του, είτε σ’ αυτή τη ζωή είτε στην αιωνιότητα. Όταν αποδεχόμαστε αυτή την ιδέα, καθετί καθίσταται ευκολότερο. Αν ο Θεός μάς επέτρεπε να κάνουμε τα πάντα με τον τρόπο που εμείς επιθυμούμε και όποτε το επιθυμούμε, τότε αυτό θα οδηγούσε με βεβαιότητα στην καταστροφή. Ούτε να φανταστεί δεν μπορεί κανείς το χάος που θα προέκυπτε. Ο Θεός μάς υπενθυμίζει με διάφορους τρόπους την παρουσία Του. Εμείς ωστόσο, τη λησμονούμε σύντομα, ειδικά όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά για μας. Λησμονούμε ότι είμαστε εδώ για μικρό μονάχα χρονικό διάστημα, και νομίζουμε ότι θα είμαστε για πάντα όταν όμως μας βρίσκουν αναποδιές, κλαίμε, «Έλεος, Κύριε!», αναφωνούμε. Γι’ αυτό και πρέπει να προσπαθήσουμε σκληρά να αλλάξουμε τον χαρακτήρα μας προς το καλύτερο.

Κάποτε ήρθαν σε μένα δύο γυναίκες που έφερναν μαζί τους μια τρίτη, η οποία έσερνε το πόδι της. Ίσα που μπορούσε να περπατήσει. Είπε ότι πέρασε από ένα σωρό γιατρούς, αλλά δεν κατάφεραν να της πουν τι είχε. Εγώ της είπα ότι ήταν αδύναμη νευρολογικά. Της είπα επίσης ότι η δική μου η κατάσταση ήταν χειρότερη από τη δική της! Εκείνη μού είπε ότι ο άντρας της την είχε παρατήσει. «Μα ασφαλώς!», της είπα. «Ποιος θα φροντίσει τα παιδιά, ποιος θα ετοιμάσει τα γεύματά του, τη στιγμή που εσύ έχεις τέτοια κατάθλιψη; Δεν έχεις φυσική αρρώστια! Έχεις απλά μεγάλη κατάθλιψη. Τραγούδα! Τραγούδα και ο άντρας σου θα επιστρέψει σε σένα!». Της είπα ότι θα πήγαινα στην εκκλησία να διαβάσω κάποιες ευχές, και πως ήθελα από αυτή να γυρίσει μόνη της στο σπίτι της. Εκείνη με κοίταξε για λίγο και κατόπιν έτρεξε σχεδόν στο αμάξι. Οι άλλες δύο έμειναν έκπληκτες. «Η φίλη σας είναι καλά», τους είπα, «δεν χρειάζεται πλέον τη βοήθειά σας!».

Ο άνθρωπος εκείνος που ζει μέσα του τη Βασιλεία των Ουρανών ακτινοβολεί άγιους λογισμούς. Θείους λογισμούς. Η Βασιλεία του Θεού δημιουργεί μέσα μας μια ατμόσφαιρα παραδείσου, εν αντιθέσει προς την ατμόσφαιρα της κολάσεως, την οποία ακτινοβολεί όποιος έχει τον Άδη στην καρδιά του. Ο ρόλος των χριστιανών στον κόσμο είναι να φιλτράρουν την ατμόσφαιρα της γης, ώστε να κερδίζει διαρκώς έδαφος η ατμόσφαιρα της Βασιλείας του Θεού. Μπορούμε να περιφρουρούμε ολόκληρο τον κόσμο περιφρουρώντας την ατμόσφαιρα του παραδείσου μέσα μας, διότι αν χάσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών, δεν θα σώσουμε ούτε τον εαυτό μας ούτε τους άλλους. Εκείνος που έχει μέσα του τη Βασιλεία του Θεού θα τη μεταδώσει ανεπαίσθητα και στους άλλους. Οι άνθρωποι θα ελκύονται από την εντός μας ειρήνη και ζεστασιά˙ θα θέλουν να είναι κοντά μας, και η ατμόσφαιρα του ουρανού θα περάσει σταδιακά και σε κείνους. Σχεδόν δεν είναι καν απαραίτητο να μιλάμε στους ανθρώπους γι’ αυτή. Η ατμόσφαιρα του παραδείσου θα ακτινοβολεί από μέσα μας ακόμα κι όταν σιωπούμε ή μιλάμε για πράγματα καθημερινά. Θα ακτινοβολεί από μέσα μας ακόμα κι αν δεν έχουμε συναίσθηση ότι συμβαίνει.

Η Βασιλεία του Θεού δεν καθιστά ενδιαίτημά της την καρδιά ενός ανθρώπου που δεν έχει υπακοή, διότι ένας τέτοιος άνθρωπος θα θέλει πάντοτε να γίνεται το δικό του θέλημα κι όχι το θέλημα του Θεού. Στη Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει δυνατότητα για ένα ξέχωρο βασίλειο εντός του βασιλείου. Αυτός ήταν και ο στόχος των πεπτοκότων πνευμάτων και γι’ αυτό άλλωστε εξέπεσαν από την κοινωνία με τον Κύριο, τον Βασιλέα της Δόξης. Ένας άνθρωπος που είναι παγιδευμένος στον φαύλο κύκλο των χαοτικών λογισμών, στην ατμόσφαιρα του Άδη, ή έχει βλαφτεί έστω κάποια στιγμή από αυτούς τους λογισμούς, αισθάνεται τους κολασμούς της κολάσεως. Για παράδειγμα, διαβάζουμε τις εφημερίδες ή κάνουμε έναν περίπατο στους δρόμους, και κατόπιν αισθανόμαστε αίφνης ότι κάτι δεν πάει καλά με την ψυχή μας· νιώθουμε ένα κενό, νιώθουμε θλίψη. Αυτό συμβαίνει επειδή διαβάζοντας κάθε είδους είδηση, ο νους μας αποπροσανατολίζεται και η ατμόσφαιρα του Άδη αποκτά ελεύθερη πρόσβαση μέσα μας.

Οι Άγιοι Πατέρες μάς λένε ότι με το που θα ξυπνήσουμε το πρωί θα πρέπει να προσηλώνουμε αμέσως την προσοχή μας στον Κύριο, να ενώνουμε τους λογισμούς μας με Εκείνον καθόλη τη διάρκεια της ημέρας, και να Τον θυμόμαστε σε κάθε στιγμή. Οι Άγιοι Πατέρες προσεύχονταν να ελευθερωθούν από τη λήθη, διότι τα πράγματα του κόσμου μάς παρασέρνουν συχνά μακριά και μας κάνουν να λησμονούμε τον Κύριο. Λησμονούμε ότι είναι πανταχού παρών και ότι κάθε δουλειά που κάνουμε και κάθε έργο που επιτελούμε είναι δικό Του. Νομίζουμε ότι η δουλειά που κάνουμε είναι κάποιου άλλου και επιτελούμε τα έργα μας συχνά απρόθυμα. Όταν επιτελούμε ένα έργο απρόθυμα, γεννιέται σύντομα μέσα μας αντίσταση και ένα αίσθημα αηδίας, και κατόπιν η ζωή μας γεμίζει από αντίσταση και αηδία για καθετί, και τα χρόνια περνούν με το να γερνάμε κατ’ αυτό τον τρόπο.

Πηγή: Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα